De mens komt uit Afrika, en dan met name uit de kustgebieden. Behalve dat onze voorouders schelp- en schaaldieren aten, gebruikten ze ook zeewier en andere zeeplanten als voedingsbron. Waarschijnlijk is het juist door de enorme diversiteit aan voedingsmiddelen en voedingsstoffen die zij aten dat wij ons als soort hebben kunnen ontwikkelen tot de belangrijkste der soorten. Zeewier bevat belangrijke mineralen in een verhouding zoals die in de natuur voorkomen. Als je lang genoeg in de evolutie teruggaat komen ook wij mensen uit de zee, en mogelijk is dit de reden waarom mensen goed reageren op zeewier. Omdat zeewier enkele unieke micronutriënten bevat is ook zeewier een onderdeel van het Auto-immuun Paleo programma.
Zeekraal is, in tegenstelling tot wat velen denken, geen zeewier en bevat bovendien slechts weinig jodium.
Soorten zeewier
Er zijn honderden soorten zeewier, maar die zijn lang niet allemaal geschikt voor consumptie, en ze zijn ook niet allemaal even eenvoudig te koop. De zeewieren zijn te verdelen in drie groepen:
- Rood wier: bijvoorbeeld dulse en nori
- Bruin wier: het bekende wakame behoort tot deze soort
- Groen wier: bijvoorbeeld zeesla en rotswier
Voor meer informatie kan je naar de zeewierwijzer gaan. Ik adviseer je om enkele verschillende soorten in je dieet toe te voegen. De nutriënt-samenstelling verschilt namelijk per soort.
Jodium
Zeewier is een goede bron voor vitaminen en mineralen maar het is met name rijk aan jodium. Jodium is een mineraal dat je met een strikt paleodieet te weinig binnen zult krijgen, omdat het niet in de grond zit, en dus niet in de planten of in de dieren die deze planten eten. Om jodiumtekorten te bestrijden wordt het aan veel soorten zout toegevoegd. Dit zout zit voor het grootste gedeelte verwerkt in bewerkte voeding, dus om die reden krijg je met een paleodieet makkelijk te weinig jodium binnen. De belangrijkste bron van jodium in het Westerse dieet is brood. Wij eten dat niet, en moeten dus op een andere manier jodium binnen krijgen. Dit corrigeer je door zeewier toe te voegen in je voedingspatroon. Een volwassen man heeft dagelijks 150 microgram jodium (= 0,15 mg) nodig volgens het voedingscentrum. Onderstaande tabel laat zien dat je dit gemakkelijk kunt halen uit zeewier. Denk er wel aan dat je misschien niet alle jodium opneemt, iets meer eten kan dus geen kwaad.
Jodiumgehalte per 10 gram zeewier
Waar is jodium goed voor?
Jodium is essentieel voor de schildklier om zijn functie uit te kunnen oefenen. Dat is meteen de meest bekende functie van jodium, maar jodium doet meer. Zo wordt het gebruikt door witte bloedcellen om virussen en bacteriën te weren. Het is ook nodig (net als selenium) om zware metalen en andere giftige stoffen die we in de loop van de jaren binnen krijgen af te voeren. Geen mens kan zonder jodium.
Meer dan alleen jodium
Jodium is absoluut niet de enige reden om zeewier te eten. Het is ook een goede bron voor calcium, ijzer (met name dulse), mangaan, magnesium, kalium, selenium en zink. De B-vitamines, en de vitamines A, C, E en K komen er ook in voor. Dit wordt naar mijn mening echter schromelijk overdreven door sommige bloggers en auteurs. Zeewier bevat best veel vitaminen en mineralen maar zet dit even in perspectief. Hoeveel zeewier ga je eten? En hoeveel spinazie of boerenkool eet je? Veel mensen vinden het makkelijker om 10 gram boerenkool te eten dan om 10 gram zeewier te eten. En zoals je zult zien in onderstaande tabel doen spinazie en boerenkool (als voorbeeld van groene bladgroentes) het ook niet slecht.
Vitamines per 10 gram zeewier
Mineralen per 10 gram zeewier
Andere gunstige eigenschappen
Behalve jodium bevatten zeewieren verschillende andere stoffen die je niet tegenkomt in de Nederlandse Voedingsmiddelentabel, maar die wel degelijk waardevol zijn. Daardoor hebben veel zeewieren anti-oxidatieve eigenschappen, maar ook andere eigenschappen zijn onderzocht. Bijvoorbeeld antibiotische eigenschappen en ontstekingsremmende eigenschappen. Daarnaast beschermen sommige soorten zeewier vetten tegen het ranzig worden. Sommige van bovengenoemde eigenschappen zijn alleen vastgesteld in laboratoria en bij dieren, maar persoonlijk denk ik dat zeewier ook gezondheidsbevorderend is voor mensen. In veel blue-zones, streken waar mensen gezond heel oud worden, wordt veel zeewier gebruikt. Dit kan een klein onderdeel van hun geheim zijn.
Voor mij is het belangrijkste argument voor het eten van zeewier dat onze verre voorouders dit ook aten. Het hoort dus simpelweg bij een compleet voedingspatroon.
Hoeveel zeewier eet je?
Terry wahls heef het over ongeveer een theelepel gedroogde dulsevlokken of 70 gram verse (of geweekte) zeewier per dag. Dit is gemakkelijk te realiseren door eenmaal per week een salade of soep te gebruiken waar je zeewier in doet. Je kunt ook een andere soort gebruiken, zoals wakame of nori. Ik raad je aan om dit de eerste maand niet elke dag te doen, maar een paar keer per week en te kijken hoe dit bevalt. Als dit goed gaat bouw dan uit tot de genoemde inname. De ene dag iets meer en de andere dag iets minder is natuurlijk ook prima. Zeewier is helemaal niet smerig, maar voor wie het liever niet eet zijn er ook supplementen met kelppoeder te koop.
Hoe eet je zeewier?
je kunt wat gedroogd zeewier als topping gebruiken voor vrijwel elke salade
Alhoewel het nog niet echt ‘gewoon’ is onder de meeste Nederlanders is het eten van zeewier heel makkelijk. Het belangrijkste is dat je het in huis hebt. Als je het in huis hebt kan je het simpel ergens aan toe voegen, of zelfs gebruiken als een van de hoofdbestanddelen van je gerecht. Enkele voorbeelden:
- Gebruik het als garnering, die je maaltijd een beetje knapperiger en zouter maakt
- Gebruik het als een van de hoofdbestanddelen van je salade, zoals ik doe in dit recept met wakame.
- Gebruik het in je (vis-)soep
- Gebruik kelp-noodles
Waar koop je zeewier?
- Biologische nori is onder andere te koop bij Puur Mieke
- Handige vlokken voor in de salade van Puur Mieke
- Kelp noodles, ook te koop bij Puur Mieke
- Diverse soorten te koop bij https:\/\/www.wereldvanzeewier.nl
- Toko’s
- Natuurwinkels
Auto-Immuun-Paleo programma
Dit artikel is een onderdeel van een serie artikelen over het AIP-programma.
Bronnen:
- https:\/\/ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list
- https:\/\/www.iccidd.org/cm_data/2005_Haldimann_Iodine_content_in_food_groups_JFCA.pdf
- Bioactive compounds in seaweed: functional food applications and legislation
- https:\/\/www.wereldvanzeewier.nl
- https://www.wageningenur.nl/upload_mm/5/8/a/3f2a0f53-b34a-4cbd-bc9a-f505d12e8aca_Rapport%2013-077%20vdBurg_DEF_WEB.pdf