Kokosmelk wordt veel gebruikt binnen de paleocommunity. In smoothies, bij de geklutste eieren of als melkvervanger in recepten. Maar eigenlijk bestaat kokosmelk niet. Het is een uitvinding van de voedingsindustrie. Wie zelf ooit een hele kokosnoot heeft gekocht (of geplukt) weet waar ik het over heb. Een kokosnoot bestaat uit een schil, vruchtvlees en kokoswater. Geen melk. De melk wordt verkregen door het vruchtvlees te mengen met het water. Je kunt zelf dus ook vrij gemakkelijk kokosmelk maken met kokoswater (of gewoon water) en kokosschaafsel.
Je hebt kokosmelk, kokosmelk en kokosmelk…
Als je in de supermarkt staat dan vind je verschillende merken en soorten kokosmelk. Het is mij de afgelopen jaren opgevallen dat niet iedereen elk merk even goed verdraagt. Ik heb werkelijk klanten gehad die plotseling aan de diarree gingen na een voedingsadvies van me. Uit het voedingsdagboek bleek dan al gauw dat dit aan de kokosmelk lag. Het opvallende was dat de bewuste klant een ander merk kokosmelk wel kon verdragen. Inmiddels heb ik meerdere keren meegemaakt dat mensen verschillend reageren op de verschillende merken. De reden dat het ene merk beter verdragen wordt dan het andere heeft te maken met de vele kwalitatieve verschillen tussen de merken. Laten we de belangrijkste even doornemen.
Vetpercentage
De voedingsindustrie werkt braaf mee aan het idee dat vet, en speciaal verzadigd, vet zou zijn. Daarom zijn er diverse merken kokosmelk op de markt gekomen die ‘light’ zijn. Hierbij is het gehalte vet eruit gehaald. Ik denk dat dit de producent tevens een hoop geld scheelt, want het betreft immers een verdunde versie van kokosmelk waar minder grondstof voor nodig is. Tenzij iemand echt met een probleem zit in de vetvertering zal ik normaliter adviseren om een volvette kokosmelk te kiezen. De vetpercentages schommelen tussen de 5 en de 22%.
Smaak
Naarmate een kokosmelk magerder wordt zal deze ook minder naar kokos smaken. Zelf vin ik de vettere het lekkerst: die van fair trade, Terrasana en Go-tan. Over smaak valt echter niet te twisten…
Toevoegingen
Zoals ik al zei bestaat kokosmelk niet en is dit een product van de industrie. De industrie wil er voor zorgen dat kokosmelk lang houdbaar is, en wil het de consument zo makkelijk mogelijk maken. Dat verkoopt immers het beste. Daarom worden aan veel soorten kokosmelk de nodige additieven toegevoegd: verdikkingsmiddelen (met name in de magere varianten), stabilisatoren, emulgatoren en conserveermiddelen. Een stabilisator/emulgator zorgt ervoor dat het gemalen kokosvlees goed gemengd blijft met het water. Dit zorgt voor een egale massa. Wanneer je kokosmelk koopt zonder stabilisator zal het vlees en het water zich weer van elkaar gaan scheiden in de loop van de tijd. Als je het blikje van Terrasana open maakt zie je dat het vet boven is komen drijven. Je moet dit dus nog zelf goed roeren en blenden voordat je een gladde massa krijgt. Wat ik opvallend vond is dat de kokosmelk van Fair trade zowel een verdikkingsmiddel als een stabilisator heeft, en dat hier toch het vet en water gescheiden waren. Niet alle additieven en E-nummers zijn even slecht. In de onderstaande tabel worden ze opgesomd. Er zullen mensen van mening zijn dat je ongestraft E-nummers kunt eten omdat je niet gauw aan de dosering komt waarboven ze giftig zijn. Zelf denk ik dat, zeker wanneer er alternatieven zijn, je beter ernaar kunt streven om er zo weinig mogelijk van binnen te krijgen.
Onderstaande additieven komen in kokosmelk voor:
Prijs
Een ander verschil tussen de diverse merken kokosmelk zit hem in de prijs. De magere soorten zijn goedkoper dan de vettere soorten. En de biologische zijn duurder dan de niet-biologische. Niets dat niet te verwachten was. Wat echter opvalt is de prijs van Improba. Die behoort tot de duurdere maar is mager (6% vet) en staat bovendien stijf van de toevoegingen. Geen goeie prijs-kwaliteit verhouding dus.
Biologisch of niet-biologisch
Zoals je verwacht is de biologische kokosmelk duurder dan de niet-biologische. Ik weet te weinig van de kokos-productie in de desbetreffende landen om met zekerheid te zeggen of er veel bestrijdingsmiddelen e.d. worden gebruikt bij de conventionele landbouw van kokos. Wie het zich kan veroorloven is met een biologische variant wel zekerder van goede kwaliteit.
Overzicht
Onderstaande tabel geeft een aantal verschillende soorten weer. Een bekend merk, Nutco, gaat bij de Albert Heijn uit het assortiment en is vervangen door Bon coco. Mogelijk betreft dit hetzelfde product in een andere verpakking.
Aanbeveling
Gelet op de puurheid van het product blijven er voor mij twee winnaars over:
De biologische van Terrasana of de niet-biologische van Go-Tan. Go-tan heeft als voordeel dat dit erg goed is gemengd (misschien omdat dit vacuüm is verpakt?) en dat dit in een BPA-vrije verpakking zit.
- In mijn menu’s maak ik veel gebruik van kokosmelk.
De slechtste is wat mij betreft die van inproba, vanwege de vele toevoegingen en de onverklaarbaar hoge prijs.